GezondInBedrijf

Overbelasting of onderherstel?

Zou het zo kunnen zijn dat niet een teveel aan belasting de oorzaak is van overbelasting, maar een gebrek aan herstel? Onderherstel dus. Dat lijkt misschien wel hetzelfde maar dat is het echt niet: vanuit de ene optiek probeer je stress of belasting te reduceren, terwijl je in het andere geval juist probeert herstel te bevorderen, kwalitatief of kwantitatief. Belasting reduceren of herstel bevorderen?

Een Oostenrijks onderzoek naar het optreden van post operatieve complicaties bracht iets interessants aan het licht: de onderzoekers konden aantonen dat de patiënten die preoperatief over de grootste herstelcapaciteit beschikten, korter op de intensive care verbleven en sneller herstelden van hun operatie. Niet de mate van stress of belasting vóór de operatie was doorslaggevend, maar de mate aan nog beschikbare herstelcapaciteit: die mensen van wie het organisme nog kon regenereren herstelden het snelste van de ingreep. Ik voel er wel voor om deze constatering een te veralgemeniseren.

De hypothese dat het herstelvermogen de doorslag geeft wordt ondersteund door de talrijke voorbeelden van mensen die – op welke manier dan ook – langdurig zwaar belast zijn, zonder dat ze ooit overbelast raken. Denk maar eens aan topondernemers, of aan ministers, maar ook aan de vele, minder bekende, hard werkende lieden. Vaak zijn dit trouwens mensen die ook bij forse spanning of belasting probleemloos kunnen slapen. Én het zijn vaak mensen die de zin van wat ze doen beleven.

Einde stressmanagement?
Deze gedachte heeft revolutionaire consequenties voor stressmanagement. Het is niet genoeg, en misschien wel niet eens zinvol om belasting te reduceren; het devies is: herstelcapaciteit bevorderen.

Nu is de balans tussen herstel en belasting niet monodimensionaal; onze rem (herstel) en gaspedaal (activiteit) worden onafhankelijk van elkaar bediend. Gas terugnemen betekent niet automatisch remmen, en vice versa. Onze energiebalans rijdt auto met rem en gaspedaal tegelijk. De kunst voor mensen die geen gas willen minderen, maar toch ongelukken (lees: overbelasting) willen voorkomen is dus: herstelkunstenaar worden. Maar hoe doe je dat?

Herstelmanagement
Ik licht een tipje van de sluier van herstelmanagement in de praktijk op. Hoewel ’s nachts opbouw en herstel overheersen hebben we ook tijdens de slaap onze actieve momenten, zelfs ongeveer elke anderhalve uur. Tijdens de zogenaamde REM slaap zijn de hersenen uiterst actief, zonder dat dit onze slaap stoort. Omgekeerd hebben we overdag momenten van minder activiteit, vaak ook elke anderhalve uur. Die momenten zijn er, of je dat wil of niet, of je eraan toegeeft of niet. Wie slim is neemt dan even pauze. Ook als jij geen pauze neemt, doet je organisme het toch wel.

Dat kun je merken wanneer jezelf (of je gesprekspartner) even afhaakt, of zelfs indommelt, of wanneer je weinig productief achter het scherm zit. Het is wijs die momenten te benutten om even te pauzeren. Ga even wat anders doen, haal een frisse neus, buiten of voor een open raam; maak even een praatje; opvallend hoe een korte pauze je weer fris maakt. Doorgaans merk je heel goed aan jezelf dat de aandacht verslapt, en dat je even moet resetten; het is vaak een soort stoerheid die maakt dat we zonder pauze door willen gaan.

Wat voor voetbalwedstrijd ziet u eigenlijk liever: eentje zonder of eentje met een pauze? Ook u en uw team presteren beter na een korte pauze!

Meer over deze thematiek in:

Paul Wormer: vitaal werken, vitaal leven, een handzame gids over werk en vitaliteit, met talloze eyeopeners, praktijkvoorbeelden en bruikbare tips voor iedere leidinggevende én voor iedere werker

Bij bestelling vóór 1 oktober krijgt u het boek portovrij thuis.

Bestel het boek via www.paulwormer.nl/aanbod/boek

Paul Wormer Consultancy begeleidt organisaties bij hun vitaliteitsmanagement. Daarbij worden medische en bedrijfskundige know how en ervaring gecombineerd tot een sprekend resultaat voor uw performance. Zie www.paulwormer.nl voor meer informatie.